نظم معماری / کاربردهای ساختمان



نوشته: ادوارد آلن
ترجمه: کیومرث زنده دل
انتشارات چکامه

پیشگفتار:
به کرات آرزو کردم با اثری که دارای زبان ساده و دیدی وسیع و ایده­ای غنی و پرتحرک باشد روبرو شوم که مجموع کاربردهای ساختمان و روش­های مربوط به عملکرد آن را در یک جلد ارائه کند و شبیه کتابهای مرجع فیزیولوژی انسانی باشد که بطور اجمالی استخوان بندی بدن را بررسی می­کنند. چنین کتابی برای خیلی­ها، یعنی تمام کسانی که به نوعی ساختمان برایشان اهمیت دارد از جمله معماران، مهندسان، دانشجویان معماری و مهندسی، منتقدین و تاریخ دانان معماری، صاحبان بناها، مستاجران، معماران پشت میز نشین و کلیه کنجکاوانی که در اطراف کارگاه­های ساختمانی در رفت و آمدند می­تواند مفید باشد. وقتی دریافتم هیچ کس حاضر به نوشتن چنین اثری نیست، چاره­ای ندیدم جز آنکه خودم آن را پدید بیاورم. اولین دست نوشت این کتاب در سال 1974 به صورت جزوه تقریبا 40 صفحه­ای نوشته شد که تهیه آن دو هفته طول کشید و سروسامان خوبی پیدا کرد. دو سال بعد، وقتی نوبت استفاده از مرخصی­ام در دانشگاه ام. ای. تی رسید، آماده ارائه اثری با حجمی بزگتر یعنی کتاب حاضر شدم که برای تهیه آن چهار سال وقت گذاشتم. این کتاب محصول تجربه­های معماری و سازندگی من و پژوهش­هایم در کتابخانه­های انگلیسی و آمریکایی و نتیجه تبادل نظر با سایر معماران، سازندگان، مهندسان و محققان علوم ساختمان، خبرگان هنرهای دستی و پژوهشگان معماری است.
زحمات این چهار سال سبب شد تا در ذهنم نظریه­ای را تحکیم بخشم که از آغاز پذیرفته بودم؛ یعنی این که معماری دارای یک نظام طبیعی مربوط به خود است که محدود به زمان، مکان و سبک نیست؛ بلکه نظامی است کهن­تر از سبک­های دوریک و یونیک یونان باستان، و بانظام تر از ناب­ترین سبک­های معماری معاصر. این نظام کاربرد کالبدی دارد و بیانگر چگونگی عملکرد ساختمان­ها است. وقتی تمام این خواص را در هم بیامیزیم، فایده مندی و زیبایی خاصی از آن جلوه­گر می­شود که درخور ارج و بهره گیری است. امیدوارم این کتاب خوانندگانش را یاری دهد تا به درک مفاهیمی از معماری نائل آیند.
برای شکل گیری چنین کتابی راه­های زیادی می­توانست وجود داشته باشد. من راهی را برگزیدم که فکر می­کنم در آغاز کار آن باشم. یعنی مقایسه شرایط گسترده بیرونی با شرایطی که موجودات انسانی برای یک زندگی رضایت بخش و سالم به آن نیاز دارند.
از این مقایسه، فهرست روش­هایی را بیرون می­کشم که در آن انتظار دارم ساختمان­ها تفاوت­های کاربردی­اشان را نشان دهند. بنابراین فصل­های اصلی این کتاب را به پاسخ­های موشکافانه، به مسائل پیچیده و گاه مشکل اختصاص می­دهم.